دو صفحه برای یک کلمه؛ از همین‌جا شروع کنیم

فرض کن مدتی پیش یک راهنمای خرید کفش پیاده‌روی نوشتی. چند ماه بعد هم مطلبی درباره‌ی انتخاب کفش مناسب منتشر کردی. حالا در سرچ کنسول می‌بینی هر دو صفحه برای یک عبارت نمایش دارن. باید یکی رو حذف کنی؟ یا هر دو جای خودشون رو دارن؟

برای جواب‌دادن، اول باید ببینیم هر صفحه برای چه جست‌وجویی دیده شده و چه کمکی به خواننده می‌کنه. سرچ کنسول بخش اول رو نشون می‌ده؛ برای بخش دوم باید خود صفحه‌ها رو بخونیم. گاهی همین بررسی روشن می‌کنه که به‌جای نوشتن یک مقاله‌ی تازه، بهتره یکی از مطالب قبلی رو کامل‌تر کنیم.

وقتی چند صفحه برای یک نیاز مشابه ساخته شدن و این هم‌پوشانی به عملکردشون لطمه می‌زنه، از کنیبالیزیشن حرف می‌زنیم. اما دیدن دو آدرس برای یک عبارت کافی نیست که به چنین نتیجه‌ای برسیم. در ادامه، همین مورد رو قدم‌به‌قدم بررسی می‌کنیم.

چرا این بررسی مهمه؟

اگه دو مقاله‌ی نزدیک به هم داری، احتمالاً موقع به‌روزرسانی یا لینک‌دادن به اون‌ها هم مکث می‌کنی: کدوم رو انتخاب کنم؟ مشخص‌کردن نقش هر صفحه کمک می‌کنه وقتت رو صرف مطلب مناسب کنی و خواننده رو به جایی بفرستی که جوابش رو پیدا می‌کنه.

internal link | 1

اگه می‌خوای بدونی گوگل چطور صفحه‌ها رو پیدا، بررسی و ایندکس می‌کنه، راهنمای Crawl، Index و Core Web Vitals در سرچ کنسول رو بخون. اینجا روی بررسی چند صفحه برای یک عبارت مشخص تمرکز می‌کنیم.

پیدا کردنش در سرچ کنسول، قدم‌به‌قدم

۱. گزارش Performance رو باز کن

در سرچ کنسول، سایتت رو انتخاب کن و گزارش Performance مربوط به Search results رو باز کن. اگه Search results زیر بخش Performance قرار داره، روی همون بزن. Search type رو روی Web بذار و برای شروع، سه ماه اخیر رو انتخاب کن. برای عبارت‌های کم‌جست‌وجو می‌تونی بازه رو بلندتر بگیری.

بالای نمودار، Clicks (تعداد کلیک) و Impressions (تعداد نمایش در نتایج) رو فعال کن. راهنمای گزارش Performance در گوگل

۲. یک عبارت مشخص رو انتخاب کن

پایین نمودار، تب Queries رو باز کن. این جدول عبارت‌هایی رو نشون می‌ده که سایتت برای اون‌ها دیده شده. یک عبارت مرتبط با موضوع دو صفحه‌ات پیدا کن و روی ردیفش کلیک کن تا کل گزارش به همون عبارت محدود بشه.

عبارتت رو پیدا نکردی؟ نبودن یک عبارت در این جدول لزوماً به این معنی نیست که نمایشی نداشته. بعضی عبارت‌ها به‌دلیل حفظ حریم خصوصی یا محدودیت داده‌های گزارش دیده نمی‌شن. برای این تمرین، یک عبارت مرتبط رو انتخاب کن که در جدول وجود داره.

۳. صفحه‌های همون عبارت رو ببین

بدون برداشتن فیلتر عبارت، تب Pages رو باز کن. آدرس‌های این جدول صفحه‌هایی هستن که در بازه‌ی انتخابی برای اون عبارت نمایش داشتن. راهنمای Queries و Pages

اگه چند ردیف دیدی، یعنی در این بازه بیش از یک صفحه برای عبارت انتخابی نمایش داشته. هنوز نمی‌دونیم این اتفاق به عملکرد صفحه‌ها لطمه زده یا نه؛ حتی معلوم نیست هر دو در یک جست‌وجو کنار هم ظاهر شدن. برای تصمیم‌گرفتن، باید کمی دقیق‌تر نگاه کنیم.

۴. تغییر صفحه‌ها رو در طول زمان ببین

فیلتر تاریخ رو باز کن، تب Compare رو بزن و دو بازه‌ی هم‌اندازه انتخاب کن؛ مثلاً سه ماه اخیر در برابر سه ماه قبلش. فیلتر عبارت رو نگه دار و در تب Pages، کلیک و نمایش هر صفحه رو در دو بازه مقایسه کن. راهنمای فیلتر و مقایسه

ببین سهم هر صفحه از کلیک و نمایش چطور تغییر کرده. مثلاً ممکنه صفحه‌ی خرید کمتر دیده شده باشه و نمایش یک مقاله‌ی عمومی بیشتر شده باشه. این تغییر ارزش بررسی داره، ولی ثابت نمی‌کنه یکی جای دیگری رو گرفته؛ فصل و تقاضای جست‌وجو هم می‌تونن روی اعداد اثر بذارن. فیلترهای کشور و دستگاه رو در مقایسه ثابت نگه دار.

۵. محتوای دو صفحه رو کنار هم بخون

هر دو صفحه رو در مرورگر باز کن و عنوان، مقدمه و بخش‌های اصلی‌شون رو بخون. از خودت بپرس: «کسی که این عبارت رو سرچ کرده، در هر صفحه چه کاری می‌تونه انجام بده؟» جواب رو برای هر صفحه در یک جمله بنویس.

مثلاً راهنمای انتخاب کفش به کسی کمک می‌کنه که هنوز نمی‌دونه چی بخره؛ فهرست محصولات به کسی که می‌خواد مدل‌ها و قیمت‌ها رو ببینه. این تفاوت می‌تونه دلیل موجهی برای نگه‌داشتن هر دو باشه. در مقابل، دو راهنمای تقریباً یکسان ارزش بررسی بیشتری دارن. شباهت محتوا رو کنار روند عملکرد بذار، بعد تصمیم بگیر.

مثال عملی — فرضی

دو صفحه برای «کفش پیاده‌روی» دیده می‌شن؛ یکی رو حذف کنم؟

نتیجه‌گیری از تعداد صفحه‌ها

«دو آدرس در Pages هست؛ پس حتماً کنیبالیزیشن دارم و باید یکی رو حذف کنم.»

بررسی نیاز کاربر

«صبر کن؛ یکی راهنمای انتخابه، اون یکی محصولات رو نشون می‌ده. اول هدفشون و تغییر کلیک و نمایش رو بررسی می‌کنم. شاید لازم باشه تفاوت دو صفحه رو روشن‌تر کنم، نه اینکه یکی رو حذف کنم.»

کار بعدی: نوشتن هدف هر صفحه و مقایسه‌ی عملکردش برای همون عبارت.
نتیجه قابل‌اتکا: فقط هم‌پوشانی دیده شده؛ هنوز دلیلی برای حذف نیست.

حالا چه کار کنم؟

  1. نقش هر صفحه رو بنویس. کنار آدرس هر صفحه بنویس چه نیازی رو جواب می‌ده. بعد مشخص کن برای این عبارت کدوم صفحه مناسب‌تره و چرا؛ نه لزوماً اونی که بازدید بیشتری داره.
  2. یک اصلاح متناسب انجام بده. اگه نیازها متفاوتن، عنوان و مقدمه‌ی هر صفحه رو دقیق‌تر کن تا تفاوتشون روشن بشه. اگه بعد از بررسی تصمیم گرفتی دو محتوای تکراری رو ادغام کنی، بخش‌های مفید رو در صفحه‌ی منتخب نگه دار. وقتی صفحه‌ی دوم دیگه نیاز مستقلی رو جواب نمی‌ده و جایگزین مناسبی داره، انتقال دائمی اون با ریدایرکت ۳۰۱ رو انجام بده یا از مسئول سایت کمک بگیر. راهنمای ریدایرکت دائمی گوگل
  3. تغییر رو ثبت کن و پیگیری کن. تاریخ اصلاح و وضعیت فعلی گزارش رو یادداشت کن. مثلاً یک ماه بعد، با همون عبارت و فیلترها دوباره گزارش رو ببین. این یک قرار برای پیگیریه، نه زمان قطعی نتیجه‌گرفتن؛ برای عبارت‌های کم‌نمایش ممکنه هنوز داده‌ی کافی نداشته باشی.

نکته‌ی حرفه‌ای برای کارآموز سئو

وقتی نتیجه رو به کارفرما گزارش می‌دی، چیزی رو که دیدی از برداشتت جدا کن. بنویس: «دو صفحه برای این عبارت نمایش داشتن»؛ این مشاهده‌ست. بعد توضیح بده: «ممکنه پاسخ‌های مشابه، نقش صفحه‌ی اصلی رو مبهم کرده باشن»؛ این فرضیه‌ست. در پایان، اقدام پیشنهادی و دلیلش رو بنویس. تاریخ، عبارت، آدرس‌ها و فیلترها رو هم نگه دار تا بعداً بشه همون بررسی رو تکرار کرد.

بیشتر داده‌های عملکرد به آدرس canonical، یعنی نسخه‌ای که گوگل نماینده‌ی محتوای تکراری می‌دونه، نسبت داده می‌شن. پس جدول Pages فهرست کامل همه‌ی نسخه‌های تکراری نیست. توضیح گوگل درباره‌ی آدرس‌های گزارش

internal link | 1

برای بررسی اینکه گوگل کدوم آدرس رو نسخه‌ی canonical یک صفحه می‌دونه، آموزش URL Inspection در سرچ کنسول رو ببین و بخش Google-selected canonical رو برای همون صفحه بررسی کن.

internal link | 1

اگه موقع بررسی canonical با محتوای تکراری یا صفحه‌ی ایندکس‌نشده روبه‌رو شدی، راهنمای علت ایندکس نشدن صفحات رو ببین.

دو اشتباه رایج

common mistake | 4

اشتباه رایج:
هر هم‌پوشانی رو مشکل بدونی. تا وقتی هدف صفحه‌ها و روند داده رو بررسی نکردی، برچسب قطعی کنیبالیزیشن نزن. سرچ کنسول سرنخ می‌ده؛ تشخیص با بررسی محتواست.
صرفاً به‌خاطر یک عبارت مشترک، canonical دو صفحه رو یکی کنی. معرفی یک نسخه‌ی اصلی با canonical برای محتوای تکراری یا خیلی مشابه مطرحه. دو صفحه با هدف متفاوت، فقط به‌دلیل دیده‌شدن برای یک عبارت، به این کار نیاز ندارن. راهنمای انتخاب canonical

بالاخره کدوم صفحه رو نگه دارم؟

جواب رو از تعداد ردیف‌های Pages نمی‌شه فهمید. ممکنه هر دو صفحه لازم باشن، یکی به توضیح روشن‌تری نیاز داشته باشه یا ادغام دو محتوای تکراری انتخاب بهتری باشه. تصمیم وقتی قابل دفاعه که هم صفحه‌ها رو خونده باشی، هم تغییر عملکردشون رو بررسی کرده باشی.

برای شروع لازم نیست کل سایت رو بررسی کنی. یک عبارت مهم رو انتخاب کن، صفحه‌هاش رو در Pages ببین و برای هرکدوم بنویس: «این صفحه به چه کسی، برای چه کاری کمک می‌کنه؟» همین جواب کوتاه معمولاً مسیر بررسی بعدی رو روشن‌تر می‌کنه.

بخش Cannibalization افزونه‌ی پالت؛ دو صفحه برای عبارت کفش پیاده‌روی با سهم کلیک ۵۷ و ۴۳ درصد

افزونه‌ی پالت

می‌خوای پیدا کردن صفحه‌های هم‌پوشان راحت‌تر بشه؟

اگه می‌خوای برای این بررسی از یک ابزار کمک بگیری، توضیحات افزونه‌ی «سئو و تحلیل سرچ کنسول پالت» رو در ژاکت ببین. امکاناتش رو با نیاز سایتت مقایسه کن؛ تصمیم درباره‌ی اصلاح یا ادغام همچنان به بررسی خود صفحه‌ها نیاز داره.

دیدن افزونه‌ی پالت در ژاکت